Deepfake Teknolojisi Nedir?

Yapay zeka teknolojisi, son birkaç yıl içerisinde tahminlerden çok daha hızlı gelişme katetti. Bugün gelinen noktada, sosyal medyada karşınıza çıkan bir görsel veya videonun gerçekliğinden emin olmanız oldukça güç. Üstelik yapay zeka ve deepfake teknolojilerini kullanmak, basit araçlar sayesinde herkes için erişilebilir ve düşük maliyetli hale gelmiş durumda. Yani sadece bir web sitesine girip birkaç kelime yazarak yapay zeka ile üretim yapabilirsiniz. Peki, deepfake nedir? Gelin, deepfake teknolojisine yakından bakalım.

Deepfake; deep learning (derin öğrenme) ve fake (sahte) kelimelerinin birleşiminden oluşturulmuştur. Yapay zeka kullanılarak bir kişinin görüntüsünü ve sesini taklit etmenizi sağlayan bir teknolojidir. Instagram, TikTok veya YouTube’da biraz dolaşırsanız, yapay zeka ile kendinizi bambaşka bir karaktere nasıl dönüştüreceğinizi anlatan içeriklerle karşılaşabilirsiniz. Deepfake’i bu uygulama ve yöntemlerden ayıran nokta, genellikle gerçek bir kişiyi hedef almasıdır. Kendinizi, hiç var olmamış bir karaktere veya bir kurgusal karaktere dönüştürmeniz genellikle etik veya hukuki bir sorun teşkil etmez. Ancak bir ünlünün, siyasetçinin, CEO’nun veya toplum içerisinde önemli bir kişinin kimliğini kopyalamanız deepfake teknolojisini herkes için tehdide dönüştürür.

Deepfake Nasıl Yapılır? Hangi Amaçlarla Kullanılır?

Deepfake teknolojisinin temelinde GAN (Generative Adversarial Networks / Çekişmeli Üretici Ağlar) modelleri yer alır. Öncelikle hedef kişiye ait yüz görüntüleri ve ses kayıtları bir araya getirilir. Ardından bu veriler ile model eğitimi gerçekleştirilir. Bu noktadan sonra yapay zeka, herhangi bir görsel ve videoya hedef kişinin yüzünü yerleştirebilir, sesini taklit edebilir veya tamamen yenilerini oluşturabilir. Oldukça karmaşık bir süreç gibi görünse de bugün birçok uygulama üzerinden sadece “sürükle-bırak” yapılarak bu türden içeriklerin üretilmesi mümkündür.

Çoğunlukla tehlikeli yönleriyle anılıyor olsa da deepfake teknolojisinin eğlence, sinema, sanat ve eğitim gibi pek çok alanda faydalı kullanım alanları bulunur. Örneğin; hayatını kaybetmiş bir oyuncunun dijital olarak canlandırılması, gerçekçi ve uygun maliyetli görsel efektlerin uygulanması veya tarihi şahsiyetlerin eğitim amacıyla yeniden canlandırılması gibi pek çok farklı proje üretilebilir. Hemen her teknolojide olduğu gibi deepfake’in kötü amaçlarla kullanılması da kaçınılmazdır.

Deepfake Teknolojisi ile Gelen Tehlike

Bugün deepfake teknolojisinden söz edildiğinde faydalı yönlerinden çok dolandırıcılık, dezenformasyon ve itibar suikasti gibi kötücül kullanımları akla gelir. Hatta deepfake’in günümüzün en tehlikeli siber tehdidi olduğu görüşü oldukça yaygındır.

Deepfake’in kötü amaçlı kullanımı ciddi güvenlik ve etik sorunlar ortaya çıkarır. Bunların başında ise dezenformasyon ve manipülasyon gelir. Bir siyasetçinin söylemediği sözler ve yapmadığı davranışlar, sahte videolar üretilerek kamuoyu kandırılmaya çalışılabilir. Benzer bir durum şirket yöneticileri veya kritik konuma sahip bürokratlar için de geçerlidir. İtibar suikasti ise toplumun hemen her kesimini etkileyebilecek tehditler arasında yer alır. Ünlü ya da sıradan bir kişinin adına onun itibarını zedeleyecek içerikler üretilebilir. Deepfake’in somut risklerinden bir diğeri ise ses ve görüntü klonlaması yoluyla gerçekleştirilen nitelikli dolandırıcılık faaliyetleridir. Tüm risklerle birlikte deepfake’in dijital delillerin güvenilirliğine verdiği zarar da bu teknolojinin tehlikelerinin bir diğer boyutudur.

Deepfake Nasıl Anlaşılır?

Deepfake teknolojisinin ilk örneklerinde, görüntü ve ses üzerindeki oynamaları anlamak nispeten daha kolaydı. Ancak, her geçen gün gelişen deepfake teknolojisi ve yöntemler nedeniyle bugün sahte ile gerçeği birbirinden ayırmanız oldukça zor olabilir. Sahte olabileceğinden şüphelendiğiniz ses ve görüntüleri ayırt edebilmek için şu noktalara dikkat edebilirsiniz:

• Göz kırpma hareketleri genellikle düzensiz ve doğallıktan uzaktır.
• Cilt dokusu pürüzsüz ve yapay olduğu anlaşılan bir parlaklığa sahiptir. Her ne kadar inandırıcı cilt dokuları oluşturuluyor olsa da özellikle tanıdığınız kişilerde kırışıklık veya leke gibi noktalara dikkat edebilirsiniz.
• Yüz ile vücudun geri kalanı arasında renk uyumsuzluğu oluşabilir.
• Yapay zeka ışık ve gölge konusunda başarılı işler çıkarsa da saniyelik bile olsa hatalar yapabilir.
• Ses tonu ve konuşmada hafif bir robotiklik sezebilirsiniz. Aynı zamanda ses ile dudak hareketleri arasındaki senkronizasyon hataları oluşabilir.

Deepfake kullanılarak gerçekleştirilen dolandırıcılık girişimlerinden korunmak için aile bireyleriniz ile sadece sizin bildiğiniz güvenli kelimeler belirleyebilirsiniz. Örneğin, ailenizden biri sizden para talep ettiğinde öncelikle bu güvenli kelimeyi isteyebilirsiniz.

Her teknolojide olduğu gibi yapay zekanın da kötü kullanım riskleri bulunsa da sunduğu avantajları da etkili bir şekilde kullanmak gerekir. Monster’ın Microsoft Copilot ile gelen Huma serisi ile yapay zekayı kullanarak bir adım öne geçin.