Anakart Nedir, Ne İşe Yarar ve Nasıl Çalışır?

Monster Notebook  24 Şubat 2021

İncelemeler

Güçlü bir bilgisayar toplamak üzere yola çıkan teknoloji meraklıları, işlemci ve ekran kartı gibi bileşenleri edinme aşamasında ince eleyip sık dokuyabiliyor fakat en az bu donanım bileşenleri kadar önemli olan bir başka donanım daha bulunuyor. Sayılan donanım bileşenlerinin yanı sıra RAM, ses kartı, depolama birimi ve benzeri dâhilî donanımların doğrudan ya da dolaylı şekilde takıldığı anakart, sistem kararlılığının ve performansının en üst seviyede olması noktasında önemli rol oynuyor. Genişleme yuvalarının sayısı, bellek desteği, taşıdığı yonga seti ve daha pek çok değişken, anakartların genel özelliklerini belirlemekle birlikte üreticilerin sunduğu özel çözümler; RGB LED aydınlatma, özel soğutma sistemleri gibi imkânlar da içerebiliyor.

Anakart Nedir?

Üzerindeki yuvalar aracılığıyla hem bilgisayar donanım bileşenlerinin hem de çevre birimlerinin bağlandığı anakart, tüm bu bileşenlerin, belirli bir amaca hizmet edebilecek şekilde çalışmasını mümkün kılan, baskılı devre kartı olarak tanımlanabiliyor. Bilgisayarların olmazsa olmaz parçaları içerisinde yer alan anakart, kullanıcıların gereksinimleri doğrultusunda ekstra özellikler ve bağlantı noktaları içerebilirken yine kullanıcıların bilgisayar kasaları doğrultusunda farklı form faktörlerine göre üretiliyor. Örneğin en yaygın kullanılan anakartlar, Mid Tower kasalara kolayca sığabilen microATX form faktöründe (244 x 244 mm) olurken daha büyük kasalar için uygun olan Standart ATX anakartlar (305 x 244 mm) fazladan genişleme yuvaları sunabiliyor. Küp bilgisayar hazırlamak isteyenler içinse Mini ITX form faktörüne (170 x 170 mm) sahip modeller uygunluk gösteriyor. Ancak Mini ITX anakartlarda gerek bellek slotları gerekse PCI yuvaları, anakartın boyutları nedeniyle sınırlı sayıda bulunuyor.

Anakart Modeli Öğrenme

Windows 10 işletim sistemi aracılığıyla donanım bileşenleri hakkında belirli oranda bilgi alınabilse de anakartlar bu kapsamda bulunmuyor. Bu nedenle üçüncü parti, ücretsiz uygulamalardan destek almak gerekebiliyor. İşlemci ve RAM gibi donanım birimlerini de başarıyla tanımlayabilen CPU-Z uygulaması, anakart modeli öğrenme konusunda kullanıcılara yardım edebiliyor. Eğer anakart ile ilgili daha fazla ayrıntıya ihtiyaç duyuluyorsa AIDA64 uygulamasına başvurulabiliyor.

Anakart Ne İşe Yarar?

BIOS adında kendine ait bir yazılımı bulunan anakart, donanım bileşenleri arasındaki iletişimi ve işleyişi düzenlemekten sorumluyken en temel giriş-çıkış birimlerinin de sorunsuz kullanılabilmesine olanak veriyor. Kullanıcıların, klavyedeki bazı tuşlara basarak ulaştıkları BIOS ekranındaki ön yükleme (Boot) seçenekleri, ön yükleme öncelikleri, saat ve tarih ayarları, bilgisayar kasasında yer alan soğutucu fanların ve işlemci soğutucusunun hangi şekilde ve devirde çalışacağı gibi pek çok değişken, anakart yardımıyla düzenlenebiliyor. Bunun yanında işlemci ve sistem belleğine uygulanacak hız aşırtma işlemleri, elektrik kesintisi sonrasında bilgisayarın nasıl davranacağının ayarlanması gibi sayısız durum da yine anakart sayesinde düzenlenebiliyor. Özellikle yeni nesil UEFI BIOS’a sahip anakartlar, kullanıcılara büyük bir özgürlük sunuyor.

Anakart Neden Yanar?

Çok kapsamlı devre koruma mekanizmalarıyla donatılan ve elektrik arızalarından kaynaklanabilecek sorunlarla baş edebilecek şekilde dizayn edilen anakartlar; aşırı voltaj, soğutma sorunları, sık ve ani elektrik gidip gelmesi gibi durumlarda -yaygın olmamakla birlikte- yanabiliyor. Böylesi sorunların önüne geçmek için bilgisayar kasasının UPS olarak isimlendirilen kesintisiz güç kaynaklarına bağlanarak kullanılması tavsiye ediliyor. Bu aygıtlar, prizden gelen akımdaki sorunları gidererek bilgisayara, ideal yapıda elektrik aktarılabilmesini sağlarken elektrik kesintisi durumunda bilgisayarın elektriğinin kesilmesinin önüne geçiyor ve depoladığı elektriği bilgisayara aktarıyor.

Anakartım Kaç GB RAM Destekliyor?

Kullanıcıların bütçelerine göre birçok anakart üretiliyor ve anakartların teknik özelliklerini, genellikle hangi işlemcileri destekledikleri ve hangi yonga setlerine dâhil oldukları belirliyor. Bu verilerden hareketle teknoloji ve oyun meraklılarının kullandıkları anakartların modelini dikkate alarak üreticilerin web sayfaları aracılığıyla öğrenmeleri öneriliyor. Şayet bu mümkün değilse AIDA64 gibi bilgisayar donanım bileşenleriyle ilgili çok ayrıntılı veriler sunan uygulamalardan destek alınarak anakartın kaç GB RAM desteklediği görülebiliyor.

Paylaş: